ÇEVRECİ ULAŞIMDA HOLLANDA ÖRNEĞİ

M. İbrahim Aybar

ibrahimaybar@yedpahaber.com

Merhabalar,

Bugün sizlere kısa ama önemli bir çevre araştırma raporundan söz edeceğim.

Positive.news tarafından verilen bilgiye göre Hollanda’lıların ulaşım alışkanlıkları dünya Co2 emisyonu değerlerini ciddi oranda aşağıya çekmeyi başaracak görünüyor.

Hollanda’lıların ulaşım alışkanlıkları hakkında hepimizin az ya da çok fikri vardır. Bisiklet kullanmayı çok severler. Geçen yıl sonunda Hollanda’ya gittiğimde bize rehberlik eden arkadaşımız çok önemli bir uyarı yapmıştı. Bizlere; trafikte önceliği daima bisikletlilere vermemizi, çünkü Hindistan’da inekler nasıl kutsal algılanıyorsa, Hollanda’da da bisikletlilerin öyle algılandığını metafor yapar gibi söylemişti.

Hollanda dışındaki ülkeler de bisikletli ulaşıma böyle ağırlık verseler acaba ne olur? Güney Danimarka Üniversitesi bu konuyu enine boyuna araştırmış. 25 Ağustos 2022 tarihinde açıklanan aşağıdaki sonuçlar çok çarpıcı:

Eğer tüm ülkelerde Hollanda gibi bisikletli ulaşım yaygın olsa dünya yılda 686 milyon ton karbondan arındırılıyor. Bu rakama ulaşmak için her gün kişi başına 2,6 km bisikletle ulaşım yeterli oluyor. Yıllık azaltılan karbon miktarı Almanya’nın bir yıllık karbon emisyonuna eşit!

Bu yapılabilir mi? Bilim insanlarına göre kesinlikle yapılabilir. Örneğin İngiltere’de 4 km ye kadar yolculuklar genelde motosiklet ile yapılıyor. Bunun yerine bisiklet kullanmak elbette mümkün.

Üniversitenin araştırması, aynı şekilde Hollanda’nınki gibi bisiklet ulaşımı yapıldığında yılda 620 bin ölümün önlenebileceğini söylüyor. İşine bisikletle gidenler kansere karşı %45, kalp rahatsızlıklarına karşı ise %46 daha az risk taşıyor.

Sonuç olarak, mikro mobilite diye adlandırılan 5 km altı kısa mesafe yolculuklarda bisiklet tercihi sağlığımız ve dünyanın karbondan arındırılması için son derece önemli.

Ülkemizde İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya ve Kocaeli Büyükşehir Belediyeleri bisiklet paylaşımı sistemi kurdular ve insanları teşvik ediyorlar. Ancak fiziki altyapı imkanları ve yasal yapı bisiklet kullanımını destekler şekilde maalesef gelişmiyor. Bu konu topyekun bir iş birliği ve koordinasyon sorunu olduğu için merkezi yönetimin de yasa destekli etkin koordinasyonuna gerek duyuyor. Umarız Hollanda örneği bizlere de ilham verir.